Balspelen voor buiten door Petra. De afgelopen weken heb ik elke week buiten gegymd met groep 2 en het was superleuk. Zelfs in de regen gingen we ervoor. De komende weken wil ik de gymles uitbreiden met balspelen. In deze blog allerlei spelideeën die je met een bal op het plein kunt doen. Het gaat voornamelijk om het gooien, vangen en stuiten van een bal.

Een bal is natuurlijk ook te gebruiken bij stoeispelen en groene spelen.

Balspelen voor buiten

Balspelen op het plein

Bij balspelen is het raadzaam om verschillende balsoorten te gebruiken. Gebruik kleine, grote, harde, zachte, lichte en ovale ballen om het balgevoel te ontwikkelen. Zo is het vangen van een grote bal eenvoudiger dan het vangen van een kleine bal. Het vangen van een lichte bal (ballon) gaat waarschijnlijk ook gemakkelijker. Door gebruik te maken van verschillende materialen kan je vrij eenvoudig differentiëren in je aanbod.

Balspelen buiten: opbouw in leerlijn

Bij balspelen is er een bepaalde opbouw:

  • Individueel werken bouwt zich op naar spelen in teamverband.
  • Van rollen, naar onderhands werpen en uiteindelijk bovenhands werpen.
  • Eerst wordt er geëxperimenteerd met een spel, later worden de spelregels uitgevoerd.
  • Van gooien, vangen en stuiten in stilstand naar dynamisch spel.

Zorg ervoor dat kinderen met hun linker- en rechterarm en been oefenen.

Gooien van een bal

Op het plein kan je gebruik maken van de objecten of speeltoestellen die er staan als je het gooien van een bal wilt oefenen. Zo hebben wij op het plein lage muurtjes. Zet daar pionnen, blikken of blokken op en laat de kinderen die met een bal eraf gooien. Je kunt het muurtje echter ook gebruiken om een bal er overheen te gooien. Een ander kind vangt de bal op aan de andere kant. Veel schoolpleinen hebben een basketbalpaal of een variant daarop. Misschien heb je wel een speeltoestel waar een klimnet in zit? Laat kinderen er dan ballen doorheen gooien. Kijk dus goed naar wat er op het plein voorhanden is en gebruik het.

Vangen en stuiten van een bal

Je kunt de bal stuiten via de grond of de muur. Daarin zijn diverse varianten te spelen. Denk aan het zelf laten experimenteren of met een opdracht. De bal om je heen laten stuiteren, met je linker- en rechterhand de bal in beweging houden of een hindernisbaan afleggen.  Als je een hinkelbaan op het plein hebt kan je die ook goed gebruiken. Spreek af hoe vaak je in één vak mag stuiten.

Balspelen voor op het plein

Hieronder volgen enkele balspelen voor op het plein. Het zijn diverse balspelen die op allerlei niveaus uit te voeren zijn.

Rollende hoepel

De leerkracht rolt een hoepel over het plein en de kinderen proberen hun bal erdoor heen te rollen of te gooien. Maar het kan ook op deze manier, kijk hier!

Gooien in tweetallen

  • Gooi tegen de muur, nummer twee vangt de bal.
  • Gooi de bal over een muurtje of obstakel, de ander vangt (of stopt) de bal.
  • Leg een hoepel tussen een tweetal in. De bal moet via de hoepel stuiten.

Combinatie circuit

Combineer het gooien, vangen en stuiten in een parcours op het plein. Je kunt er een spelelement inbouwen door de kinderen een minuut de tijd te geven zoveel mogelijk te doelen.

Reis om de wereld

Leg rondom een mikdoel een aantal hoepels. Nummer de hoepels. De kinderen beginnen te doelen bij nummer 1 (of een ander toegewezen nummer), scoren ze dan gaan ze verder met het volgende nummer. Wie lukt het om het hele parcours af te leggen? Tel het aantal doelpogingen.

Tafeltennis

De tafeltennistafel op het plein kan je ook goed inzetten tijdens de gymles. Laat een groep kinderen rondom de tafel staan. Eén speler begint met het gooien van een bal. Deze bal moet op de andere helft een keer stuiten. Aan de overkant staat iemand die de bal weer teruggooit. Heb je de bal gegooid dan schuif je op. Je loopt dus de hele tijd rondom de tafel. Je bent af als je de bal op de grond laat vallen of te ver over de tafel gooit. Uiteindelijk blijven er steeds minder spelers over en moet er sneller heen en weer gerend worden om de bal in het spel te houden.

Trefbalspelen buiten

Gebruik bij trefbal bij voorkeur een zachte bal. Trefbal kan je gedifferentieerd aanbieden. Van het rollen van de bal, naar direct gooien of indirect gooien (ook via de grond ben je af). Je kunt eisen dat ze met één of twee handen gooien, onderhands of bovenhands. Verdedigen kan van met afweren naar zonder. Hieronder een aantal trefbalvarianten.

  • Iemand is ‘m, niemand is ‘m. Iedereen mag de bal gooien. De bal moet de tegenstander direct treffen of via de grond (indirect). Net wat je afspreekt. Zijn leerlingen af, laat ze dan op de grond zitten. Ze mogen weer mee doen als ze een bal in hun bezit krijgen of als ze iemand die langs rent af kunnen tikken. Degene die afgetikt is moet gaan zitten.
  • Jagerbal. Kies één jager of meerdere jagers uit. De jager krijgt een lintje om. De jager mag stuiten met de bal en moet proberen zoveel mogelijk ‘hazen’ te vangen. Dit kan door af te gooien of te tikken met de bal. Jagerbal kent diverse varianten om het spel moeilijker te maken. Bijvoorbeeld met schuilplaatsen. Handig op een schoolplein met veel speeltoestellen.
  • Krokodillentrefbal. Er staan ongeveer vier leerlingen in het midden van een kring. Ze houden elkaar om de middel vast. Het is de bedoeling dat de achterste speler op de rug geraakt wordt.

Handbalspelen

Speel handbal het liefst in een kleine groep voor meer succeservaringen. Zorg voor veel kans op scoren en overzicht. Hieronder een aantal balspelen waarbij handbal het uitgangspunt is.

  • Vijfbal. Twee partijen proberen de bal samen te spelen. Lukt dit vijf keer achter elkaar, dan krijgt die partij een punt. Spreek af of kinderen met de bal mogen lopen of stuiten.
  • Koningbal. Zelfde opbouw als bij vijfbal. Alleen na de 5e keer overspelen moet de bal naar de koning of koningin gegooid worden om een punt te behalen.
  • Lopende hoepel. Elk team wijst een speler aan die met een hoepel door het veld loopt. Lukt het om de bal door de hoepel van je eigen team te gooien? Dan heb je een punt. Je kunt afspreken dat dit alleen mag na vijf keer overspelen.

Wil je nog meer balspelen voor buiten, kijk dan hier.

Buitengym

Ik ga in ieder geval weer enthousiast verder met het buiten gymmen. Het is fijn om op deze manier invulling te geven aan de gymlessen nu het speellokaal niet beschikbaar is. Weer of geen weer wij gaan lekker naar buiten en dit keer met een bal!

Geef jij ook wel eens buiten een gymles?

Bron: Bronnenboek bewegingsonderwijs voor de basisschool 3. Spel. Bekijk het boek hier.

Afbeelding van Pressmaster/Shutterstock