Er lijkt steeds vaker een tegenstelling te bestaan waar de nadruk op wordt gelegd: je bent als leraar óf betrokken bij de leerling en kijkt wat hij of zij nodig heeft óf je bent begrenzend waarbij je al snel als te autoritair wordt weggezet. Terwijl de mix juist het beste blijkt.
Afgelopen week zag ik in de krochten van social media -stom algoritme- een filmpje voorbij komen waarin woke zijn gelijk werd getrokken met gentle parenting. Nou wordt woke ook te pas en te onpas overal voor gebruikt, lees het hier, maar het zette me wel aan het denken. Ik zie mezelf als woke in de zin van – bewustzijn van ongelijkheden, maar ik hanteer als leraar ook graag een autoritatieve stijl.
Ik hoor van leraren steeds vaker dat ouders ze “te autoritair” vinden en daar gaat in mijn ogen iets mis.
Autoritatief: betrokken én begrenzend
Een autoritatieve aanpak als leraar lijkt gepaard te gaan met een veilig gevoel bij leerlingen en goede studieprestaties, lees ik in het boek Bijna alles wat je moet weten over psychologie, bekijk het hier.
Maar wat is dat dan?
Leraren:
- combineren betrokkenheid met een faire vorm van discipline
- geven om lesgeven en hun leerlingen en belonen inspanning én resultaat
- geven goede feedback
- tonen begrip bij echte overmacht
- denken goed na over de regels en hun curriculum
- communiceren hierover, leggen het waarom uit en zijn consequent in hun gedrag
Ze leggen dus uit waarom ze streng zijn in bepaalde situaties en handelen consequent zodat kinderen weten wat er van hun verwacht wordt. Grenzen aangeven dus, waarbinnen geëxperimenteerd mag worden.
Maar toch hoor ik van leraren dat ouders ze te streng voor hun kinderen vinden. Vervolgens kan dat neerkomen op 30 (afhankelijk van het aantal leerlingen in je klas) verschillende aanpakken in je klas en dat is gewoonweg niet te doen.
Bekijk ook eens deze directeur.
Ik zie veel permissieve leraren in het vak: zij zijn ontzettend begaan bij hun leerlingen en het lesgeven. Ze doen er alles aan om stress bij hun leerlingen weg te nemen om hun persoonlijke groei niet te hinderen. Lopen alle gesprekken met ondersteuners af en volgen al hun adviezen op. Maar het is te veel en dit maakt ze ook kwetsbaar. Het zijn vaak de leraren die uitvallen door bijv. een burn-out.
Oftewel: een autoritatieve stijl is zo gek nog niet.
Alles start bij rust en veiligheid in de klas
Rust betekent volgens het boek Bijna alles wat je moet weten over lesgeven dat iedereen weet wat het moet doen. En, toevoeging van mij, dat ook gaat doen. Er gaat veel onderwijstijd verloren aan onrust, zie ook de Pisa-resultaten over discipline. In hetzelfde boek staat ook: effectief lesgeven en leren kan niet plaatsvinden in een chaotisch klaslokaal. Laat staan dat ik er zelf tegen kan, ADHD olé olé.
Wat is daarvoor nodig
- Leerlingen weten wat er van hen verwacht wordt, zowel qua gedrag als voor het leerproces
- Concrete afspraken en regels op schoolniveau
- Uitleg waarom je bepaalde regels invoert
- Voorspelbare routines en duidelijke afspraken
- Instructie over routines, verwachtingen en gedragsregels
Regels leg je op als leraar, afspraken maak je samen met de leerlingen. De regels en routines moeten door de hele school heen toegepast, zodat er meer rust, meer duidelijkheid en meer tijd om les te geven ontstaat. Je hebt dus een curriculum nodig met een gezamenlijke visie op gedrag.
Ik lees de posts van Gert Verbrugghen graag op LinkedIn, zoals deze. Begrenzen is juist ook pedagogiek.
Alles staat of valt met een goede leraar-leerlingrelatie
Waarbij je als leraar laat zien dat je om je leerlingen geeft en interesse toont in hun leefwereld. Duidelijkheid bied je vanuit vertrouwen en respect. Zo bouw je een relatie op.
Het is niet óf betrokken bij de leerling óf grenzen stellen. Het is én én!
