Iedereen heeft wel eens een drukke groep gehad. Soms zit je met je handen in je haar en weet je even niet meer hoe je verder moet. Routines helpen, zeker als je weet hoe je ze goed kunt inzetten. Stefaan Vanparys ontwikkelde de Routinebouwer die je volledig kunt inrichten voor je eigen groep. Boordevol heldere routines voor meer rust in de klas. Ik mocht het uitproberen.
Wat is de Routinebouwer?
De Routinebouwer is een online tool, waarmee je klasroutines kunt opbouwen. Je kunt de routines in een klasdraaiboek zetten, zodat het past bij de groep die je hebt. In de bibliotheek vind je de routines gebaseerd op het boek ‘Klas in Rust’ van Stefaan Vanparys.
Waarom zijn routines belangrijk?
Onrust in de klas kost ongemerkt ontzettend veel kostbare leertijd en energie. Daarom is het nodig om heldere routines te hebben.
Waarom werken routines zo goed?
- Voorspelbaarheid geeft rust: De Kennisrotonde over Klassenmanagement geeft aan dat vaste routines en regels essentieel zijn voor een veilige en rustige leeromgeving. Wanneer kinderen precies weten wat er van hen verwacht wordt, voelen ze zich zelfverzekerd en zelfstandig. Dit voorkomt dat je steeds moet corrigeren op storend gedrag.
- Minder cognitieve belasting: In het onderzoeksboek Gedrag in de school van Didactief lees je dat vaste routines duidelijkheid en daarmee rust geven. Als praktische handelingen (zoals materiaal pakken of stil worden) automatisch verlopen, hoeven leerlingen hier niet over na te denken. Hun werkgeheugen blijft vrij voor de instructie.
- Maximale leertijd en minder werkdruk: Effectief klassenmanagement geeft leerlingen de ruimte om te leren. Artikelen zoals Nóg meer grip op de groep laten zien dat sterke routines de prestaties, de motivatie en het gedrag direct verbeteren. Doordat overgangsmomenten soepel verlopen, win je per schooljaar tientallen uren aan effectieve lestijd.
Hoe werkt het De Routinebouwer?
De Routineposter
Je komt als eerste op de pagina van de ROUTINE-poster terecht.
Hier vind je per stap een handig en praktisch filmpje over hoe je hier goede routines bij opbouwt. Deze doen me denken aan de filmpjes van Teach like a Champion. Ook vind je er een liedje voor de leerlingen met natuurlijk de tekst om lekker mee te zingen. Het ziet er mooi uit in de vormgeving!
Ik zou zelf nog de uitleg van de routine graag als tekst op papier hebben. Persoonlijk lees ik liever, dan dat ik een filmpje kijk, maar dat is voor iedereen natuurlijk anders. In het filmpje vind je dus wel de uitleg.
Routinebibliotheek
Vervolgens kun je in de Routinebibliotheek alle routines ontdekken. Ik heb er eentje uitgeprobeerd in Transities uitvoeren, want daar gaat het bij mij nog wel eens mis. In ‘Mijn routines’ kun je je eigen selectie samenstellen en in ‘Mijn klasdraaiboek’ alles opnemen in een dag- of lesverloop. Om de keuzes te bewaren meld je je gratis aan met je e-mailadres of Google-account.
Ik kon de Transitie dan ook meteen in mijn dagprogramma zetten. Superhandig dat je hier een poster van kan maken in word of in pdf. Die kun je voor de klas maken om op te hangen. Maar ook voor jezelf om bijvoorbeeld in de klassenmap te stoppen.
Ik zag meteen hele handige en praktische tips die ik direct de volgende dag kan inzetten. Het staat beschreven in heldere stappen. Deze kan ik ook bij mezelf inoefenen en kan ik de tijd voor nemen. Elke dag een stap oefenen bijvoorbeeld, ook dit hoeft niet in één keer perfect.
Ik mis hierin nog wel de uitleg hoe het klasdraaiboek precies werkt. Het was even flink zelf uitzoeken hoe ik de verschillende stappen aanvink, welke ik zelf wil gebruiken en hoe ik het vervolgens in een dagprogramma zet.
Gelukkig kun je onderaan de pagina suggesties doen om de tool te verbeteren. Ik vind het wel echt fijn dat je zelf kunt kiezen wat bij jou en de klas past. Zo heb je de keuze uit allerlei manier om de routines in te vullen.
Stel samen routines op
Het lijkt me vooral ook voor startende leraren een geweldige tool om voor jezelf de routines duidelijk te maken en op papier te hebben, zodat je hier consequent in kunt zijn. Nog beter is het natuurlijk om dit met de hele school te doen, zoals ik schrijf in De gedreven leraar. Stel bijvoorbeeld met een werkgroep verschillende routines op die je in het dagprogramma deelt met al je collega’s. Je kunt hier bijvoorbeeld een “routine van de week” mee maken, die je met de hele school in een week inoefent.
Het boek Klas in rust
Ik denk dat het heel fijn is om het boek Klas in rust erbij te hebben, zodat je de routines uit de Routinebouwer goed begrijpt. Voor wie dat niet heeft, zoals ik, zou het fijn zijn om meer uitleg te krijgen per routine. Zo kun je goede keuzes maken voor jouw klas.
Bekijk het boek Klas in rust hier.
Probeer het zelf
Een aantal onderdelen van de poster kun je zelf hier uitproberen.
