Door Manon. Ik maakte leuke verhaaltjessommen voor de groepen 7 en 8 rondom het thema Sinterklaas. Verhaaltjessommen worden ook wel redactiesommen genoemd en zijn een erg belangrijk onderdeel binnen het rekenonderwijs.

Verhaaltjessommen

Verhaaltjessommen zijn opdrachten waarbij een som uitgerekend wordt aan de hand van een verhaaltje. Het is de bedoeling dat de kinderen zelf de som uit het verhaaltje halen. Je krijgt dus niet een kale som zoals 6×7. Bij eenvoudige verhaaltjessommen zijn de verhaaltjes kort, 1 of 2 regels. Maar wanneer de sommen moeilijk worden, worden ook vaak de verhaaltjes langer.

Verhaaltjes sommen zijn een belangrijk onderdeel binnen het rekenonderwijs en worden in elk leerjaar aangeboden. Het is goed om dit regelmatig met de kinderen uit je klas te oefenen. Op deze manier raken de kinderen bekend met deze manier van werken, met de woorden die kunne helpen bij verhaaltjessommen en herhalen ze rekenstrategieën.

Verhaaltjessommen lastig?

Je hoort vaak dat kinderen verhaaltjessommen lastig vinden. Hoe komt dat nou? Bij verhaaltjessommen is het niet alleen belangrijk dat je kunt rekenen, maar je moet dus ook de som uit het verhaal kunnen halen. En dat is vaak al lastig. Ook begrijpend lezen heeft hiermee te maken. Veel kinderen lezen het verhaaltje en zien daarin een aantal getallen staan. Soms hebben ze dan nog geen idee wat ze met die getallen aan moeten. Welke som hoort daarbij?

Ook zie je dat in verhaaltjessommen vaak informatie staat die niet relevant is. Kinderen moeten dus ook kunnen filteren. Welke informatie heb ik wel nodig, en welke informatie is niet belangrijk voor de som? Ik laat de kinderen overbodige informatie vaak letterlijk doorstrepen. Weg ermee, je raakt er alleen maar door afgeleid. Daarna bekijk je welke informatie je nog overhoudt en wat je daarmee moet.

Aanpak verhaaltjessommen

Het is van belang dat je kinderen al in de lagere groepen aanleert hoe ze verhaaltjessommen kunnen aanpakken. Belangrijk is om eerst de getallen uit het verhaal te laten halen. Ik laat ze vaak deze getallen arceren. Daarna gaan we kijken naar wat voor soort som het is. Er zijn woorden die daarbij kunnen helpen. Denk aan woorden als; samen-verdelen-verschil-over-totaal-evenveel-tekort . Deze woorden geven aan wat er met de getallen moet gebeuren. Vaak laat ik deze woorden onderstrepen. Wanneer we weten wat de som is, schrijven we de som op. Daarna kunnen we de som uitrekenen. Natuurlijk is het belangrijk om het antwoord te controleren en daarmee ook te controleren of we ook antwoord hebben gegeven op de vraag.

Tekenen van verhaaltjessommen

Voor kinderen die het nog erg lastig vinden wil het wel eens helpen om het verhaaltje uit te tekenen. Het tekenen van de sommen is onderdeel van de vertaalcirkel. Het tekenen van de verhaaltjessommen kan voor een aantal kinderen veel ondersteuning bieden. Ik geef het altijd als tip wanneer kinderen niet vooruit kunnen. Het tekenen kan ze inzicht geven in wat er moet gebeuren bij deze som. Het is daarom belangrijk dat kinderen altijd een schrift of kladblok of blaadje bij zich hebben waar ze de som kunnen uittekenen. Bij de tekening kunnen de kinderen de getallen schrijven en daarmee rekenen. In mijn klas moeten kinderen eerst de som proberen te tekenen voordat ze zeggen dat ze niet verder kunnen.

Materiaal in zetten

Wanneer blijkt dat het voor een aantal kinderen lastig blijft kan het ook helpen om materiaal in te zetten zodat de kinderen handelend kunnen rekenen. Laat ze het maar doen. Wat gebeurt er? In de bovenbouw is dat soms lastig met de grote getallen maar dan zou je ervoor kunnen kiezen om de som eerst kleiner te maken zodat je op begrip van de strategie rekent. Wanneer het kind begrijpt hoe de strategie werkt, kun je daarna op papier de som met grote getallen tekenen. Door even terug te pakken op materiaal ondersteun je de leerling. Denk aan materiaal zoals speelgeld, MAB materiaal, getallenlijnen en dergelijke.

Werken met wisbordjes

Wanneer ik klassikaal werk aan verhaaltjessommen maak ik graag gebruik van wisbordjes. Op deze manier heb ik alle kinderen aan het werk en in 1 overzicht kan ik zien welke kinderen de instructie hebben begrepen. Soms vraag ik een uitkomst, soms een tekening bij de verhaaltjessommen, of soms laat ik ze juist zelf een verhaaltje bedenken bij een uitkomst.

Verhaaltjessommen maar dan andersom

Ook vind ik het leuk om de kinderen zelf sommen te laten bedenken. Ik geef ze dan een uitkomst en de opdracht voor de kinderen is dan om er een verhaaltjessom bij te bedenken. De uitkomst is dan bijvoorbeeld 80%, wat is dan de som? Of de uitkomst is 3,20 centimeter. De kinderen bedenken er dan de som juist bij. Soms is de opdracht verder vrij en soms zeg ik erbij met welke bewerking de som moet zijn. Je zult zien dat kinderen erg creatief zijn en met de leukste verhaaltjessommen komen. Ook leuk om op deze manier de kinderen eens een sommenblad te laten maken voor een lagere groep!

Tussendoortje

Ook als tussendoortje gebruik ik wel eens verhaaltjessommen. Ik vind het leuk om aan te sluiten bij de actualiteit dus ik probeer dan een verhaaltje te maken met informatie die op dat moment actueel is. Samen bedenken we dan de oplossing en maken we de berekeningen. Ik laat de kinderen de stappen benoemen die ze nemen, en soms doe ik de stappen juist voor. Even een verhaaltjessom als energizer zorgt voor afwisseling en toch zijn we aan het rekenen.

Coöperatieve werkvormen

Bij het (ver)werken van verhaaltjessommen is het ook leuk om coöperatieve werkvormen in te zetten. Binnen en buitenkring is hiervan bijvoorbeeld een goed voorbeeld , maar ook de werkvorm genummerde koppen bij elkaar is hiervoor erg bruikbaar. Alle kinderen aan het werk, bezig met rekenen en daarna een korte terugkoppeling. Ideaal voor mij als leerkracht!

Verhaaltjessommen groep 7 en 8 Sinterklaas

Ik vind het leuk om met mijn materiaal aan te sluiten bij de actualiteit en nu is Sinterklaas natuurlijk erg actueel. Voor de onderbouw is er volop materiaal te vinden rondom het thema Sinterklaas maar voor de bovenbouw is dat moeilijker. Zeker wanneer je ook wil dat het materiaal aansluit bij de lesdoelen van je leerjaar. Ik maakte een drietal werkbladen met verhaaltjessommen voor groep 7 en 8. De antwoordbladen vind je er natuurlijk ook bij. Ik hoop dat jullie er net als ik met veel plezier mee aan de slag kunnen! Ik hoor graag wat jullie er van vinden!

Verhaaltjessommen

Download de sommen