(Door Judith) In oktober en november hoor ik onder leerkrachten vaak opmerkingen over ZIEN!, het digitale leerlingvolgsysteem op het gebied van sociaal-emotionele ontwikkeling. Ik volgde een expert-training om het nut ervan in te gaan zien. 

Er wordt geklaagd dat het veel werk is om in te vullen, dat het gedaan wordt omdat het moet en dat men het nut er eigenlijk niet van inziet. Omdat ik dit gevoel (h)erkende heb ik ervoor gekozen om in het schooljaar 2015-2016 een expert-training te volgen rondom ZIEN! Het heeft mij geholpen om het nut van ZIEN! in te zien.

De eerste stap: Waarnemen
De eerste stap van ZIEN! is het waarnemen. Dit waarnemen begint al vanaf de eerste schooldag dat de leerlingen binnenkomen. Je ziet aan de kinderen hoe ze met jou en hun klasgenoten tegemoet treden, hoe ze omgaan met gekregen beurten, leerstof en materiaal. Vanaf de vierde lesweek leg ik op mijn bureau een invullijst voor de hele groep neer. Wanneer ik gevraagd gedrag heb gezien scoor ik dit op mijn lijst. Zo is ZIEN! geen hoeveelheid data oproepen meer (in de week dat ik het in moet vullen), maar het overnemen van mijn scoreformulier in het systeem. Toegegeven, het is nog steeds veel werk om alle vragen eerst te ZIEN! en daarna in het systeem in te vullen, maar ik heb inmiddels geleerd dat dit het begin is en dat het mij daarna heel veel kan opleveren.

De tweede stap: Begrijpen
Als tweede stap ga ik kijken naar de gegevens die zijn ingevoerd. Dit doe ik via ZIEN zelf (ZIEN- INDICATIEUITSPRAAK). Klopt het wat ik heb ingevuld? Snap ik dit resultaat bij dit kind?

De derde stap: Wegen
Vervolgens ga ik bekijken welke ondersteuning behoefte een kind heeft. Om mijzelf niet helemaal gek te maken doe ik dit in eerste instantie alleen bij de leerlingen die mij puzzelen. Ik kijk hierbij naar de indicatie uitspraken.

Profielen ZIEN!

De vierde stap: Plannen
Wanneer ik op het roze vierkantje druk (bij bijvoorbeeld sociale vaardigheden 1) krijg ik een overzicht van mogelijke ontwikkelingsopgaven van het kind. Ik kan achter de ontwikkelingsopgave klikken op ‘toelichting downloaden’ of ‘plan opstellen’.  Met behulp van de toelichting (en eigen gezonde ‘boerenverstand’) kan ik dan een sociaal-emotioneel handelingsplan maken voor één of meerdere leerlingen (clusteren is indien mogelijk immers altijd beter).

Indicatie uitsprakenAan de slag?!
Met het invullen van ZIEN! begint het pas. Aangezien gedrag van een leerling meestal gebaseerd is op interactie, kun je met hulp van ZIEN! gericht aan het werk met leerlingen waarmee je je handelingsverlegen voelt. Het is nog steeds veel werk om ZIEN! in te vullen, maar ik krijg er ook veel voor terug. Achter iedere uitspraak zit namelijk een enorme bron aan informatie. Daarom gebruik ik ZIEN! niet omdat het moet, maar omdat ik het wil.