Door Kelly. Tot dit schooljaar heb ik vier jaar in groep 5 lesgegeven. Groep 5 staat bekend om het automatiseren van de tafelsommen en het kunnen lezen van de analoge en digitale tijd. Wanneer de rekenmethode dit te summier aan bod laat komen, moet je als leerkracht hier extra tijd aan spenderen. Wij deden dit door middel van de tafelkaart en de klokkenkaart. 

Tafelkaart en klokkenkaart

Tafelsommen

Het is nog altijd ontzettend belangrijk om de tafelsommen uit je hoofd te leren. In groep 4 wordt begonnen met het aanleren van de makkelijkere tafels. In groep 5 is het de bedoeling dat leerlingen de tafels van 1 t/m 10 kennen.

Het belang van het kennen van de tafels 

De tafelsommen zijn niet alleen belangrijk in de middenbouw. Ze worden in de middenbouw aangeleerd, omdat het een basis is om verder te kunnen rekenen in de bovenbouw. Tafels heb je nodig om in de bovenbouw:

  • te kunnen rekenen met breuken, procenten en kommagetallen
  • te vermenigvuldigen met grote getallen
  • oppervlakte en inhoud te kunnen berekenen
  • om verhoudingstabellen te kunnen maken

Het is van belang om, ook in de bovenbouw, de tafels te blijven automatiseren. Anders zullen de kinderen binnen bovenstaande rekendomeinen problemen gaan ervaren.

De tafelkaart

In groep 5 hebben wij extra oefentijd voor de tafelsommen apart op het lesrooster staan. 1x in de week nemen we de tijd om de leerlingen extra te laten oefenen met de tafelsommen, om vervolgens een tafeltoets naar keuze te maken. Wij gebruiken een werkblad met 80 sommen als tafeltoets. Online kun je gemakkelijk een werkblad met tafelsommen maken. Bijvoorbeeld op deze website. 

De kinderen mogen zelf aangeven welke tafel ze willen toetsen, dit hoeft niet op volgorde van 1 t/m 10. Vervolgens krijgen de leerlingen 5 minuten de tijd om deze tafeltoets te maken. Wanneer de leerlingen deze tafeltoets foutloos gemaakt hebben, krijgen ze een sticker op hun tafelkaart bij de betreffende tafel.

Het doel is om aan het einde van groep 5 op alle vakjes op de tafelkaart een sticker te hebben. Dan zijn ze tafelkoning of tafelkoningin. Natuurlijk is het niet zo dat de leerlingen die tafelkoning(in) zijn, geen tafels meer hoeven te oefenen. Zij kunnen gaan oefenen om een record in tijd te verbreken of beginnen met de tafels van 11 t/m 20.Tafelkaart

Klik hier om de tafelkaart te downloaden.

Analoge en digitale klok

Het belang van het kunnen aflezen van analoge en digitale tijd spreekt voor zich. Het is belangrijk dat leerlingen kunnen zien hoe laat het op een bepaald moment is of hoe lang iets duurt. In onze rekenmethode komt de klok één of twee lessen in een blok aan bod, waarbij ze in de toets vervolgens de tijd moeten kunnen aflezen. Dit aanbod vinden wij te weinig. Om die reden hebben wij, net als voor de tafels, een extra oefenmoment in de week waarin wij aandacht besteden aan de analoge en digitale klok.

De klokkenkaart

De leerlingen oefenen dat moment met de klok op een computer of laptop, of spelen een spel als memorie of domino (waarbij de leerlingen de gesproken tijd moeten matchen met de tijd op de analoge of digitale klok). Ook wordt er wel eens klassikaal geoefend. Op het bord staat dan een grote klok waarvan je de wijzers kunt verplaatsen. De leerkracht zet een tijd op het bord en de leerlingen schrijven de tijd in letters op hun wisbordje.

Je kan het ook andersom doen. De leerkracht zegt een tijd en de leerlingen laten deze tijd zien op een mini klokje waarvan zij de wijzers kunnen verzetten. Vervolgens gaan de leerlingen een klokkentoets maken. Online kun je gemakkelijk een werkblad met klokken maken. Bijvoorbeeld op deze website. De leerlingen mogen zelf aangeven welke klokkentoets zij willen maken. Het maakt niet uit of dit van de analoge of digitale klok is.

Sommigen kennen tegenwoordig de digitale klok namelijk eerder dan de analoge klok. Wanneer de leerlingen deze klokkentoets foutloos gemaakt hebben, krijgen ze een sticker op hun klokkenkaart bij de betreffende klok. Het doel is om aan het einde van groep 5 op alle vakjes op de klokkenkaart een sticker te hebben. Dan zijn ze klokkenluider. 

Klokkenkaart

Klik hier om de klokkenkaart te downloaden.

Klokkijken in de onderbouw

Ben je leerkracht in groep 1/2, of 3 en wil je met de klok aan de slag? Maike maakte werkbladen om te leren klokkijken in de onderbouw.

Je kan de tafelkaart en klokkenkaart gebruiken om extra aandacht te besteden aan de tafels en de analoge en digitale klok. Hoe je hier inhoudelijk extra aandacht aan geeft, kan op allerlei manieren. De tafelkaart en klokkenkaart kunnen als middel hierbij helpen. Veel plezier ermee!